Blues.

Na het pleidooi van Jan Terlouw voor een betere wereld was de overgang groot naar de nieuwe plaat van the Rolling Stones, een LP met oude bluesnummers, Johan Derksen was uitgenodigd om er iets van te zeggen, De Staat speelde "Blues is Dead" met de tekst:

Woke up this morning, went back to sleep
Cause no one's waiting, got no promises to keep
My baby left me, but that's OK
So many babies on this planet anyway

Touwtje uit de brievenbus.

Terugkijken: Jan Terlouw ontroert met indrukwekkend pleidooi

Oud-politicus en kinderboekenschrijver Jan Terlouw wist het televisiepubliek woensdagavond te ontroeren met een emotioneel pleidooi voor een betere wereld.

De Wereld Draait Door had de eminente oud-politicus en kinderboekenschrijver uitgenodigd naar aanleiding van zijn vijfentachtigste verjaardag, een paar weken eerder. Ze vroegen hem – met de indrukwekkende 4 mei-lezing die hij ruim twee jaar geleden hield in de De Nieuwe Kerk indachtig – of hij de wereld waarin we leven wil duiden. En dat deed hij.

In een ruim acht minuten durend pleidooi pleit hij voor meer vertrouwen. Als metafoor gebruikt hij de touwtjes die vroeger – toen hij met zijn gezin eenhuis kocht in Utrecht – nog overal uit de brievenbussen hingen. Men vertrouwde elkaar. De regering had moreel gezag. Dat vertrouwen is nu helemaal weg. Burgers vertrouwen elkaar niet meer, burgers vertrouwen de politiek niet meer en de politiek vertrouwt de burgers niet meer. Om dat te illustreren, merkt Terlouw op dat een ondernemer onlangs tegen hem zei: ‘Vroeger beklonk je een afspraak met een handdruk, nu met vijf contracten.’

Ook de politiek krijgt ervan langs. Mede door lieden als Jacques Monasch, die hun politieke partij verlaten maar hun zetel in de Tweede Kamer blijven behouden, krijgt de politiek het stempel ‘onbetrouwbaar.’ Terlouw pleit voor een vertrouwensdemocratie en drukt de politici op het hart: ‘Wees integer, wees onkreukbaar, draag uit dat je er bent om het publieke belang te dienen.’

Tot slot – en dat is eigenlijk de crux van zijn pleidooi – vraagt hij om na te denken over een betere wereld. Over een oplossing voor het klimaatprobleem. Over meer vertrouwen tussen burgers onder elkaar en tussen burger en politiek, ‘zodat de jeugd op een aarde kan leven waar de touwtjes weer uit de brievenbussen hangen.’

Lezen.

's Morgens lees ik de krant, als ik vrij ben of laat moet beginnen doe ik dat uitgebreid met veel koppen koffie, anders blader ik er door en lees de krant later als ik weer thuis ben. 's Avonds voor het eten en na het journaal (televisie kijken doe ik nauwelijks) lees ik een boek, het ene volgt na het andere, soms meerdere tegelijk, stapels liggen naast mijn stoel, ik moet ze nodig opruimen, net als de platen. Waarom lezen, veel vergeet ik weer, het maakt me niet wijzer, knapper of wat dan ook, het vergaren van kennis, inzicht in de wereld om me heen, ik weet het niet, het is een nutteloze bezigheid, het levert weinig op, toch ga ik er mee door, helemaal opgaan in een verhaal is het mooiste wat er is, dat geldt ook voor muziek en de liefde.

Wonderlijke wegen.

Vanmiddag heb ik een prachtige wandeling gemaakt door een aangelegd natuurgebied tussen het Schildmeer en het Slochterdiepje, je loopt door een leeg landschap zonder bomen, kilometers ver kan ik kijken, honderden ganzen vliegen met veel lawaai over op zoek naar open water. Ik loop over een houten pad boven het water, honderden meters lang, het water is niet diep, er ligt ijs, zo dicht bij, wie beweert dat aangelegde natuur niet mooi is moet hier komen kijken, het is anders dan de wandeling langs het Anloër diepje, maar niet minder mooi en dichterbij. Ik ga het gebied verkennen te voet, misschien dat er een kaartje van het gebied is, maar gewoon gaan lopen en zien waar je uit komt is de beste kaart die je kan krijgen.

De houtkachel aan, roodgloeiend, het Weihnachts Oratotium op de draaitafel, het is koud, heerlijk om straks te gaan slapen onder een warm dekbed, morgen uitslapen.

Wonderlijk hoe een leven loopt, een doodlopende weg gaat over op een nieuw pad dat ik van veraf niet kon zien.

Misbruik.

Op televisie hoor en zie ik het, in de krant lees ik over het misbruik van kinderen door voetbal trainers in Engeland, het is bijna geen nieuws meer, kinderen (en vrouwen) worden (en werden) overal voor misbruikt, arbeid is misschien nog wel het meest "onschuldige", je wordt uitgebuit door lange werktijden en weinig loon, maar je word lichamelijk met rust gelaten. Trauma's door aanraking, aanranding en verkrachting zijn bijna een gemeengoed, wie heeft er niet mee te maken gehad en vooral, hoe ga je er mee om, als je dat al kan, wie steunt je in plaats vandat er gezegd wordt dat het je eigen schuld is, je hebt aanleiding gegeven door wat dan ook, uitdagend gekleed, iemand aankijken met een bepaalde blik waardoor grenzen wegvallen, vooral voor mannen die menen recht te hebben op wat hun in die blik is beloofd, ten minste dat hebben zij er in gezien, het is een wereld met alleen maar verliezers, als je je niet kunt beheersen en veel mannen kunnen dat niet, ik schrijf vanuit mijn mannelijke denkwereld en die is beperkt.

Je word gedwongen om iets te doen wat je niet wilt, maar toch doe je het omdat je iets wilt bereiken wat anders niet mogelijk is, het gaat over macht, alle macht is verkeerd want die beperkt de vrijheid van een ander, vernedert de ander, niemand is de baas.

Menno, de overbuurjongen, die ouder was dan mij, probeerde me te verleiden (wist ik veel) met stripboekjes van Dick Bos, die ik zou krijgen als hij mijn piemel mocht voelen, hij deed een poging, maar ik ging weg zonder de boekjes en vond het vreemd, ik was twaalf. Toen ik veertien of vijftien was, ging ik samen met mijn zus vanuit Haselüne (vacantie) naar Zwartemeer, ze moest werken in Groningen, de busverbinding was slecht, we gingen liften, de heenweg was geen probleem, we kregen een lift naar de grens, de man vroeg me om te wachten dan zou hij me ook weer terug brengen, mijn zus stapte op de bus. Na vijftien minuten gewacht te hebben kwam de man terug, ik stapte in en we reden de weg terug, na een poosje begon de man mijn benen te strelen, praatte in het Duits waar ik weinig van verstond, probeerde in mijn broek te komen, toen ik duidelijk maakte daar niet van gediend te zijn, werd ik uit de auto gezet, liften lukte niet meer, het was een lange weg terug, ik moest lopen, maar ik had er geen spijt van.

Misbruik komt voort uit macht, ik ben de sterkste dus jij heb te luisteren en te doen wat ik wil, iedereen heeft er mee te maken, maar laten we zacht zijn voor elkaar.

Luisteren.

Meer dan vijftig bandjes met live muziek van Southside Johnny & the Asbury Jukes luisteren valt niet mee, de muziek is altijd goed, maar de kwaliteit van de opnames verschilt nogal, sommige bandjes haal ik er na een paar minuten weer uit, andere luister ik van begin tot het einde. Luisteren naar muziek kan ik goed, het kost geen moeite in tegendeel het is één van de dingen die ik het liefste doe, rustig zitten, de muziek hoeft niet (altijd) hard, ik draai de platen altijd helemaal, A en B kant, bekijk de hoes, lees de tekst, kijk wie er op meespelen, als het er niet op staat dan zoek ik het op, google weet veel. Ik verander van pop naar klassiek, denk aan blues, jazz, afrikaans, filmmuziek, de platen volgen elkaar op in een niet te beschrijven reeks, alle platen die ik heb probeer ik te draaien, luisteren en er staan er nog duizenden in de schuur, misschien moet ik nog minder gaan werken, dan zwijg ik nog over de te lezen boeken, dan blijft er geen tijd meer over om iets anders te doen. Misschien wel heel saai, ik zou het toch wel een tijdje willen proberen, maar nu nog niet. Southside speelt nog even verder met zijn band, prachtig een band met drie, vier blazers en hammond orgel, daar krijg ik geen genoeg van, morgen het Weihnachts Oratorium, het is eerste Advent vandaag, de aanloop naar de Kerst, één kaarsje aan

Gute nacht freunde.

Ik kijk nog even televisie, muziek van vroeger, Reinhard Mey komt voorbij, met het oog op morgen is veertig jaar op de radio met deze eindtune. Herinneringen aan Duitsland, in de vouwwagen van en met mijn ouders luisterden we onder het klaverjassen naar dit programma, ik mis het af en toe, volgend jaar maar weer een weekeinde Haselüne met wie er zin in heeft.

Reinhard Mey - Gute nacht freunde

Gute Nacht, Freunde, es wird Zeit für mich zu gehen.
Was ich noch zu sagen hätte, dauert eine Zigarette und ein letztes Glas im Stehen.
Für den Tag, für die Nacht unter eurem Dach.
Habt Dank für den Platz an eurem Tisch, für jedes Glas, das ich trank,
Für den Teller, den ihr mit zu den euren stellt, als sei selbstverstandlicher nichts auf der Welt.
Gute Nacht, Freunde, es wird Zeit für mich zu gehen.
Was ich noch zu sagen hätte, dauert eine Zigarette und ein letztes Glas im Stehen.
Habt Dank für die Zeit, die ich mit euch verplaudert habe
Und für Eure Geduld, wenn es mehr als eine Meinung gab.
Dafür, da ihr nie fragt, wann ich komme oder gehe,
Für die stets offene Tür, in der ich jetzt stehe.

Gute Nacht, Freunde, es wird Zeit für mich zu gehen.
Was ich noch zu sagen hätte, dauert eine Zigarette und ein letztes Glas im Stehen.
Für die Freiheit, die als steter Gast bei euch wohnt.
Habt Dank, dass ihr nie fragt, was es bringt, ob es lohnt.
Vielleicht liegt es daran, dass man von draussen meint,
Das in euren Fenstern das Licht wärmer scheint.

Gute Nacht, Freunde, es wird Zeit für mich zu gehen.
Was ich noch zu sagen hätte, dauert eine Zigarette und ein letztes Glas im Stehen.

Gute Nacht, Freunde, es wird Zeit für mich zu gehen.
Was ich noch zu sagen hätte, dauert eine Zigarette und ein letztes Glas im Stehen.

Cassettebandjes.

In een talkshow van Pauw of Humberto liet de gastheer een cassettebandje zien, één van de jongere gasten wist niet wat het was, je stopt het in een recorder, er staat muziek op die je kunt horen als je het afspeelt op het goede apparaat. Jaren geleden kocht ik een nieuwe cassetterecorder, want ik heb een grote doos met bandjes op zolder staan met muziek, vooral live concerten, die ik nog niet weg kan doen. Zo wordt het opruimen niks hoor ik jullie denken, sterker nog, ik vond een doos met cassettebandjes (een stuk of vijftig) van Southside Johnny & the Ashbury Jukes, allemaal live, sommige tijdens het concert opgenomen, de kwaliteit verschilt nogal en nog vijftien van Graham Parker & the Rumour, hetzelfde verhaal. Tien euro voor alle bandjes, gestoord misschien, maar ik kon ze niet laten staan, ik draai ze allemaal of ze goed of slecht klinken dat maakt niet uit, concerten van eind jaren zeventig, tachtig en begin negentig, toen Southside op zijn hoogtepunt was, samen met broer Lo heb ik ze toen nog wel eens gezien, ze treden nog steeds op. Soms kom je iets onverwachts tegen, de plaat Exile on main street van the Stones nog verpakt in folie voor 5 euro op een rommelmarkt van een kerk, in een doos boeken die ik voor een paar euro kocht, vond ik een boek waar ik al jaren naar op zoek was, het kan verkeren. Wat kom ik de volgende keer tegen?, ik ga niet op zoek, ik moet er tegen aan lopen, als je opruimt is er weer plaats voor andere dingen, ik blijf proberen om het huis leeg te maken.